تجهیزات پزشکی نقش مهم و حیاتی در حفظ سلامت بیماران دارند. هرگونه اختلال در عملکرد این تجهیزات میتواند جان انسان ها را به خطر بیندازد. یکی از مهم ترین راهکارهای محافظت از تجهیزات و کاربران در بیمارستان ها، استفاده از سیستم ارت بیمارستانی یا EDS است. این سیستم با تکنولوژی پیشرفته، نه تنها از آسیب به تجهیزات جلوگیری میکند بلکه جان پرسنل و بیماران را نیز حفظ میکند. در این مقاله از سانا صنعت به بررسی کامل عملکرد، مزایا، استانداردها و کاربردهای ارت بیمارستانی پرداخته ایم تا راهنمایی جامع برای مراکز درمانی فراهم شود. قبلا درباره ارت الکتریکی در تجهیزات آزمایشگاهی صحبت کمرده ایم، می توانید در این مورد مطالعه کنید.
اهمیت و نقش ارت بیمارستانی در حفاظت از تجهیزات و جان انسان ها
تجهیزات بیمارستانی در گذشته بیشتر جنبه مکانیکی و الکتریکی داشتند اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی در همه زمینه ها، این تجهیزات نیز پیشرفته تر شده و جنبه الکترونیکی پیدا کرده اند. کارایی یک بیمارستان ارتباطی مستقیم با کارایی تجهیزات آن دارد. کارایی تجهیزات نیز وابسته به مراقبت از آن ها است که سیستم ارت بیمارستانی این وظیفه را به خوبی بر عهده دارد.
محافظت از تجهیزات مراقبتی و بیمارستانی در مقابل اختلالات جریان برق، نویزها، پالس های نامنظم گذرا و اتصال فاز به بدنه تجهیزات از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. چراکه نه تنها ممکن است باعث برق گرفتگی کارکنان بیمارستان شود بلکه خطر سوختن و کار افتادن تجهیزات یا مرگ بیمار را در پی خواهد داشت. بنابراین کاملا واضح است که در این مورد نیاز به یک سیستم محافظتی قدرتمند و قابل اعتماد وجود دارد.
سیستم ارت الکتریکی، سیستمی هوشمند و با سرعت عمل بالاست که جایگزین سیستم اتصال به زمین و چاه ارت می شود و با استفاده از تکنولوژی C&A می تواند باعث جذب ولتاژهای اضافی موجود در سطح بدنه فلزی تجهیزات و مصرف آن ها شود. درنتیجه احتمال برق گرفتگی کاربران و آسیب به تجهیزات را به صفر رسانده و نقش محافظتی برای جان انسان ها دارد.
پیشنهاد مطالعه: پین ارت چیست ؟
ضرورت ارت در بیمارستان ها
ارت بیمارستانی نقش بسیار مهمی در حفظ ایمنی تجهیزات پزشکی و جان بیماران دارد. بدون وجود سیستم ارت مناسب، تجهیزات حساس بیمارستانی در برابر نوسانات برق و اختلالات جریان آسیب پذیر میشوند. این موضوع میتواند باعث سوختن دستگاهها، قطع عملکرد تجهیزات و حتی خطر برق گرفتگی پرسنل و بیماران شود.
استفاده از ارت بیمارستانی، نه تنها از تجهیزات مراقبتی محافظت میکند بلکه با کاهش نویزها و اختلالات الکتریکی، عملکرد تجهیزات را پایدار نگه میدارد و ایمنی محیط بیمارستان را افزایش می دهد.

استانداردها و آیین نامه های ارت بیمارستانی
در متن دستور العمل تأمین برق ایمن در موسسات پزشکی اداره کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی آمده است که : وجود ارت در مراكز درماني جزو الزامات اساسي مي باشد و استانداردي كه در اين خصوص وجود دارد به دليل تماس و ارتباط الكتريكي تجهيزات پزشكي با بدن بيماران كاملاً با استاندارد مراكز صنعتي تفاوت دارد.
وجود ارت مناسب در مراكز درماني علاوه بر حفاظت الكتريكي پرسنل، بيماران و مراجعين در مقابل جريان هاي نشتي و زمين نمودن بدنه تجهيزات، پارازيت ها و نويزهاي موجود در بدنه تجهيزات و نويزهاي ناشي از خود بيمار، تخت ها و تجهيزات اطراف بيمار را نيز كه از طريق امواج الكترومغناطيسي موجود در فضا (موبايل، تلويزيون و …) القاء مي شوند، حذف مي كند.
همچنین در آییننامه ایمنی سامانه اتصال زمین به تاریخ ۳۰/۹/۱۴۰۱، بند ۳۲، زمین (ارت) اینگونه تعریف شده است: رسانایی جرم زمین به شرطی سنجیده میشود که پتانسیل الکتریکی هر نقطه از زمین به طور قراردادی برابر صفر در نظر گرفته شود. هر گونه اتصال هادی عمدی یا تصادفی یک مدار الکتریکی یا تجهیزات به زمین یا برخی بدنه های هادی که به جای زمین (ارت) عمل می کنند، حکم زمین را دارد.
پیشنهاد مطالعه: ارت ابزار دقیق
مشکلات سیستم های برق بدون ارت مناسب
عدم وجود سیستم ارت مناسب در بیمارستان ها می تواند مشکلات جدی ایجاد کند. نوسانات و اختلالات برق نه تنها عملکرد و دقت تجهیزات پزشکی را کاهش می دهد، بلکه عمر مفید دستگاه ها را نیز تحت تأثیر قرار می دهد. این موضوع می تواند هزینه های بالای تعمیرات ناگهانی، زمان از دست رفته تجهیزات و حتی لغو گارانتی را به دنبال داشته باشد.
به همین دلیل، وجود چاه ارت استاندارد و اجرای صحیح ارت کشی برای تمامی تجهیزات پزشکی ضروری است. سیستم ارت مناسب، با حفاظت از تجهیزات و کاهش نویزهای الکتریکی، ایمنی پرسنل و بیماران را تضمین می کند و عملکرد تجهیزات بیمارستانی را پایدار نگه می دارد.
پیشنهاد مطالعه: مشکلات چاه ارت در ایران
ویژگی های ارت بیمارستانی
این سیستم به زمین و متغیرات آن از جمله میزان رطوبت وابسته نیست و در ساختار آن، برخلاف چاه ارت هیچ نیازی به سیم های ضخیم وجود ندارد. از این رو نیازی به هزینه های گزاف برای احیاء و نوسازی سیم های مسی هم نخواهد داشت. ارت الکتریکی بیمارستانی دقت بالایی در عملکرد تأمین ارت ایزوله و پایدار دارد و مقدار ولتاژ را با دقت ۱۰ بیت اندازهگیری میکند. مقدار جریان مصرفی نیز توسط دستگاه با همین مقدار دقت ارزیابی میشود.
سنسورهای موجود در ارت بیمارستانی، نشتی مستقیم فاز به بدنه تجهیزات را کمتر از 1.2 میکرو ثانیه شناسایی کرده و در صورتیکه مقدار آن از ۴۵ ولت بالاتر باشد، اقدام به قطع تغذیه مصرفکننده خواهند کرد. این دستگاه سرعت عمل بالایی نیز دارد و در صورت اتصال فاز به بدنه یا نفوذ رطوبت به تجهیزات در کمتر از 1.2 میکرو ثانیه برق تجهیزات مورد استفاده را قطع و اعلام هشدار می نماید.
از آنجا که در زمان اختلالات جریان برق و نوسانات شدید، احتمال آسیب به تجهیزات بیشتر است این دستگاه هنگامیکه نوسانات ولتاژ ورودی در محدوده ۲۰± درصد باشد، اقدام به قطع جریان برق میکند.
برتری دیگر این سیستم در مقابل چاه ارت، قطع جریان برق، به صورت سوئیچینگ و مستقل از جریان برق اصلی است. این کار باعث میشود که احتمال آسیب به تجهیزات حساس بیمارستانی به صفر برسد. همچنین سنسورهای موجود در ارت الکتریکی دائماً دمای تجهیزات را ارزیابی میکنند. در نتیجه هنگام آتشسوزی به سرعت نسبت به قطع جریان برق اقدام کرده و مانع از خسارت های بیشتر میشوند.
مزایای استفاده از ارت بیمارستانی
این سیستم برخلاف چاه ارت، نیازی به حفر چاه نداشته و به هیچ عنوان به ویژگیهای محیط وابسته نیست. میتوان از دستگاه EDS در طیف گسترده ای از قدرت های الکتریکی مختلف استفاده کرد. باید توجه داشته باشید که در حالت کلی ارت بیمارستانی برای جریان ضعیف برق طراحی شده است.
در ادامه به تعدادی دیگر از مزیت های سیستم ارت الکتریکی یا EDS به صورت مختصر اشاره خواهیم کرد:
- عدم وجود خطا در عملکرد
- ابعاد کوچک با نصب سریع و آسان
- تشخیص اتصال کوتاه در تجهیزات و قطع سریع جریان برق
- حفاظت مؤثر از تجهیزات در هنگام قطع ناگهانی خط نوترال
- سرعت بالاتری برای حفاظت از جان انسان ها در مقایسه با کلید های بی متال
- امکان تخلیه بار الکتریکی به صورت مستقیم در مایعات با ایمنی بسیار بالا
- قابلیت حفاظت از تجهیزات بیمارستانی در مقابل سرج خط فاز تا 10 کیلو ولت
- جذب کامل ولتاژهای القایی با تثبیت ولتاژ بدنه بر روی پایین ترین میزان ممکن
پیشنهاد مطالعه: کاربرد ارت الکتریکی در تجهیزات ورزشی
نصب و نگهداری سیستم ارت بیمارستانی
نصب سیستم ارت بیمارستانی بسیار سریع و آسان است و نیاز به تجهیزات پیچیده یا تغییرات گسترده در ساختمان ندارد. این سیستم با طراحی استاندارد، امکان اتصال تمامی تجهیزات پزشکی را فراهم می کند و عملکرد پایدار آن را تضمین می کند.
برای حفظ کارایی و طول عمر سیستم، رعایت نکات نگهداری ضروری است. بررسی منظم سیم کشی ها، اتصال صحیح تجهیزات به سیستم ارت، و اطمینان از سلامت سنسورها از مهم ترین اقداماتی است که باید انجام شود. همچنین در صورت مشاهده هرگونه اختلال یا نوسان غیرطبیعی، باید سریعاً اقدامات تعمیر و بازبینی صورت گیرد تا ایمنی پرسنل و بیماران حفظ شود.
با رعایت این نکات، سیستم ارت بیمارستانی همواره عملکرد بهینه دارد و از تجهیزات حساس پزشکی در برابر نوسانات برق و آسیب های احتمالی محافظت می کند.

مخترع و تولیدکننده رسمی EDS در ایران
شرکت سانا صنعت کنزا به کمک مهندسین توانمند خود، موفق به ثبت اختراع انحصاری سیستمهای EDS (ارت الکتریکی) به نام شرکت گردیده است. شرکت ما یکی از مجموعه شرکت های مرکز توسعه و فناوری صنعت برق و انرژی وزارت نیرو می باشد که مستقر در پژوهشگاه نیرو بوده و تنها تولیدکننده رسمی سیستم های ارت بیمارستانی در ایران است.
کیفیت بالای سیستم های تولید شده، استفاده از خط تولید پیشرفته، دانش به روز و تجربه طولانی مدت باعث شده که مجموعه سانا صنعت کنزا بتواند رضایت کاربران خود را جلب کرده و به برندی معتبر در این زمینه تبدیل شود. شما سروران گرامی نیز میتوانید جهت سفارش دستگاه مورد نظر خود و توضیحات تخصصی دستگاه، با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره ارت بیمارستانی
قیمت سیستم ارت بیمارستانی چقدر است؟
قیمت ارت الکترونیکی بیمارستانی بستگی به نوع تجهیزات، تعداد دستگاه ها و قدرت سیستم دارد. معمولاً سیستم های پیشرفته با قابلیت پوشش کامل بیمارستان، قیمت بالاتری دارند، اما سرمایه گذاری روی آن باعث کاهش خسارت و تعمیرات پرهزینه تجهیزات می شود.
آیا ارت بیمارستانی قابل نصب در مراکز کوچک و کلینیک ها هم هست؟
بله، سیستم ارت بیمارستانی با طراحی استاندارد قابل نصب در بیمارستان ها، مراکز درمانی کوچک و کلینیک ها است و تمامی تجهیزات حساس را پوشش می دهد.
آیا بدون ارت هم می توان تجهیزات حساس را استفاده کرد؟
استفاده از تجهیزات بدون سیستم ارت ممکن است، اما خطر نوسانات برق، نویزهای الکترونیکی و اتصال فاز به بدنه افزایش می یابد و می تواند باعث آسیب به تجهیزات و خطر برق گرفتگی پرسنل و بیماران شود.
سیستم ارت بیمارستانی در مقابل سرج های برق قوی تا چه حد مقاوم است؟
سیستم ارت بیمارستانی می تواند تجهیزات را در برابر سرج های برق تا ۱۰ کیلوولت محافظت کند و ولتاژ بدنه را تثبیت کرده و ایمنی تجهیزات و کاربران را تضمین می کند.
تفاوت سیستم EDS داخلی با نمونه های وارداتی چیست؟
سیستم EDS تولید داخلی با توجه به استانداردهای ایران طراحی و تولید شده، خدمات پس از فروش و پشتیبانی سریع دارد و با شرایط بیمارستان ها و مراکز درمانی ایران هماهنگ است، در حالی که نمونه های وارداتی ممکن است نیاز به تغییرات و هماهنگی با شرایط محلی داشته باشند.
آیا ارت بیمارستانی نیاز به برق پشتیبان یا باتری دارد؟
خیر، سیستم ارت بیمارستانی مستقل از برق اصلی عمل می کند و نیازی به باتری یا برق پشتیبان ندارد، زیرا توانایی قطع جریان خطرناک و تخلیه ولتاژ اضافی را به صورت آنی دارد.
چقدر طول می کشد تا سیستم ارت تمام تجهیزات یک بیمارستان را پوشش دهد؟
زمان نصب بستگی به تعداد تجهیزات و نوع بیمارستان دارد، اما با طراحی مدرن، نصب سریع و استاندارد امکان پذیر است و معمولاً در کمتر از چند روز تمامی تجهیزات به سیستم متصل می شوند.
چه علائمی نشان می دهد سیستم ارت نیاز به سرویس یا تعمیر دارد؟
علائم شامل هشدارهای سیستم، اختلالات مکرر در عملکرد تجهیزات، افزایش نویز الکترونیکی یا قطع غیرمنتظره جریان است. در چنین شرایطی بررسی سیم کشی ها، سنسورها و عملکرد سیستم ضروری است تا ایمنی تجهیزات و کاربران تضمین شود.


بدون دیدگاه